کسب‌وکارهای نوپا: تاب آوری برای فعالان حوزه کسب وکار امروزه یکی از مهمترین ضرورتهای اجتناب ناپذیری است که حتی از ایده های اقتصادی هم اهمیت بیشتر پیدا کرده است.تاب آوری در حقیقت یکی از مهمترین مشغله های ذهنی همه مردم و بویژه فعالان حوزه کسب و کار و نه تنها در ایران بلکه در کل جهان است. به همین جهت تغییر از نظر ذهنی هم ضرورت می یابد.
این روزها همه چیز کمی بیش از حد سنگین و طاقت‌فرسا به نظر می‌رسد. درگیری‌های جهانی؛ آخرالزمانِ قریب‌الوقوعِ هوش مصنوعی؛ چهره‌ی ازخودراضی ایلان ماسک؛ آن مردی که در بارِبا صدای بلند و به شکلی آزاردهنده درباره همه این‌ها حرف می‌زند. چه کسی به این چیزها نیاز دارد؟ نه من، و احتمالاً نه شما.
جای تعجب نیست که روزبه‌روز افراد بیشتری احساس می‌کنند که اعصابشان به هم ریخته و توانایی کنار آمدن با شرایط را از دست داده‌اند. آمار و ارقام این موضوع را به وضوح نشان می‌دهند: بر اساس گزارش انجمن روان‌پزشکی آمریکا، ۴۸ درصد از آمریکایی‌ها در سال ۲۰۲۶ نسبت به سال ۲۰۲۵، اضطراب بیشتری را تجربه کرده‌اند. در همین حال، ۶۲ درصد از آمریکایی‌هایی که در نظرسنجی انجمن روان‌شناسی آمریکا شرکت کردند، «شکاف اجتماعی» را عاملی برای نگرانی خود دانستند؛ و از میان ۱۰۰۰ آمریکایی که اخیراً توسط موسسه «بیس‌پوینت بریک‌ثرو» (BasePoint BreakThrough) مورد نظرسنجی قرار گرفتند، رقم قابل‌توجه ۸۶ درصد اظهار داشتند که افزایش هزینه‌های زندگی، خوش‌بینی آن‌ها نسبت به آینده را کاهش داده است. بله، مردم شرایط سختی را می‌گذرانند.
فقط مسائل کلان و بزرگ نیستند که فشار زیادی وارد می‌کنند؛ مسائل روزمره هم همین‌طورند. احساس درماندگیِ خودِ من معمولاً به شکل‌های کوچک اما مهمی بروز می‌کند. یک اظهارنظر بی‌ادبانه از سوی کسی در خیابان، روزها ذهنم را درگیر می‌کند. ایمیلی از رئیسم که در آن خواسته بخشی از کار را دوباره انجام دهم، می‌تواند مرا به ورطه‌ی تردید نسبت به توانایی‌هایم بکشاند. یک گفتگوی دشوار با شریک زندگی‌ام گاهی باعث می‌شود ارزش وجودی خودم را زیر سوال ببرم.
با این حال، راه حلی وجود دارد. ما نمی‌توانیم رویدادهای عظیم و دگرگون‌کننده‌ی جهان، مانند جنگ در ایران و فاجعه اقلیمی را کنترل کنیم، اما می‌توانیم نحوه واکنش خود به سایر مسائل را مدیریت کنیم. به گفته کارشناسان، تقویت فعالانه تاب‌آوری ذهنی بهترین نقطه شروع است.
تاب‌آوری ذهنی چیست؟
آن کلیشه «مرد آلفا»یی را که هرگز سفره دلش را باز نمی‌کند، فراموش کنید. اکنون سال ۲۰۲۶ است و به گفته «راج باسی»، روان‌درمانگر شناختی-رفتاری در مرکز «میدلند هلث» (Midland Health) در بیرمنگام انگلستان، تاب‌آوری ذهنی به معنای درون‌ریزیِ همه مسائل نیست. تاب‌آوری در واقع «توانایی شما برای سازگاری با استرس، بازیابی خود پس از ناکامی‌ها و ادامه عملکرد در شرایطی است که زندگی دشوار می‌شود.»
بسیار کارآمد به نظر می‌رسد، این‌طور نیست؟ و لازم نیست حتماً یک ویژگی شخصیتی ذاتی باشد؛ باسی می‌گوید تاب‌آوری ذهنی چیزی است که همه ما می‌توانیم به مرور زمان آن را در خود پرورش دهیم.
«کاساندرا سونما اوکائوبی»، مربی و کوچِ زندگی (Life Coach)، می‌افزاید: «برای من، تاب‌آوری به معنای تظاهر به خوب بودنِ اوضاع یا بی‌تأثیر ماندن در برابر تجربیات دشوار نیست؛ بلکه توانایی ما برای سازگاری، بازیابی و ادامه مسیر در زمانی است که زندگی طبق برنامه پیش نمی‌رود.»
افراد تاب‌آور نیز مانند دیگران با ناکامی‌ها مواجه می‌شوند، اما اجازه نمی‌دهند این ناکامی‌ها تعیین‌کننده واکنش‌ها یا حالات روحی‌شان باشند. اوکائوبی می‌گوید: «قطعاً می‌توان با چالش‌ها دست‌وپنج نرم کرد و در عین حال تاب‌آور بود. گاهی تاب‌آوری صرفاً به این معناست که بتوانیم بگوییم فلان اتفاق بر ما تأثیر گذاشته است، اما آن اتفاق لزوماً تعیین‌کننده وقایع بعدی نخواهد بود.»
در عمل، تاب‌آوری ذهنی با جلوگیری از اینکه یک تجربه دشوار بر تمام جنبه‌های دیگر زندگی سایه بیندازد و ما را تحت‌الشعاع قرار دهد، به ما در کنار آمدن با مشکلات کمک می‌کند. این ویژگی می‌تواند بر نحوه واکنش ما به استرس محیط کار، انتقاد، مشکلات عاطفی، فشارهای مالی و تغییرات بزرگ زندگی تأثیر بگذارد. باسی می‌گوید: «در زندگی روزمره، تاب‌آوری ذهنی به ما کمک می‌کند تا اضطراب را مدیریت کنیم و مانع از انباشته شدن عوامل استرس‌زای کوچک و تبدیل آن‌ها به معضلی شویم که غیرقابل‌کنترل به نظر می‌رسد.»
مطالعه‌ای که در سال ۲۰۲۴ در نشریه «BMJ Mental Health» منتشر شد و بیش از ۱۰ هزار بزرگسال آمریکایی را مورد بررسی قرار داد، نشان داد که تاب‌آوری روانی بالاتر با کاهش نرخ مرگ‌ومیر ناشی از تمام علل (all-cause mortality) مرتبط است؛ حتی پس از آنکه محققان عوامل مختلف مربوط به سلامت و سبک زندگی را در تحلیل خود لحاظ کردند. احتمال مرگ‌ومیر در طول یک دوره ۱۰ ساله برای افرادی که بالاترین میزان تاب‌آوری ذهنی را داشتند، بیش از ۵۰ درصد کمتر از کسانی بود که کمترین میزان تاب‌آوری را داشتند. مطالعه دیگری که در نشریه «Current Gerontology and Geriatrics Research» منتشر شده، نشان می‌دهد که با افزایش سن، اهمیت تاب‌آوری حتی بیشتر می‌شود؛ بدین معنا که بهترین زمان برای آغازِ پرورش تاب‌آوری، همین امروز است.
دام‌های پنهان زندگی مدرن
برخی از کارشناسان حوزه فناوری برآورد کرده‌اند که هر انسان به‌طور میانگین روزانه ۷۴ گیگابایت اطلاعات دریافت می‌کند. اگر حتی ۳۰ ثانیه در اینترنت وقت گذرانده باشید، می‌دانید که بخش عمده‌ای از این اطلاعات، تحریک‌کننده و بیهوده است.
اما نکته اینجاست: با وجود تغییرات چشمگیر در رفتارهای روزمره‌مان، ما انسان‌ها تغییری نکرده‌ایم. ما از نظر زیستی همان انسان‌هایی هستیم که هزاران سال پیش بوده‌ایم، حال آنکه دنیای پیرامونمان در حال تحولی مداوم است. باسی می‌گوید: «ساختار بنیادین مغز ما تغییر نکرده، اما زندگی مدرن اکنون آن را به شیوه‌های متفاوتی فعال می‌کند.» سیستم هشدار خطر در مغز برای شناسایی و واکنش به خطرات احتمالی طراحی شده است و استرس مزمن یا مکرر می‌تواند ما را در وضعیتی از هوشیاری و آمادگیِ بیش‌ازحد قرار دهد.
«مطالعات نشان داده‌اند که وقتی استرس طولانی‌مدت می‌شود، می‌تواند قسمت‌هایی از مغز که در تمرکز، تنظیم احساسات و تصمیم‌گیری نقش دارند، تحت تأثیر قرار دهد.» نتیجه این است که ما ممکن است نسبت به تهدیدهای احتمالی هوشیارتر شویم، بیشتر به اطلاعات منفی فکر کنیم و کمتر بتوانیم مشکلات را در چشم‌انداز قرار دهیم. این می‌تواند مدیریت شکست‌های روزمره را دشوارتر کند.
نویسنده:تام وارد
تام وارد نویسنده‌ای بریتانیایی و علاقه‌مند به علم و فرهنگ است. او نویسنده‌ی رمان‌های «شیر و تک‌شاخ» (The Lion and The Unicorn) و «تین‌کت» (TIN CAT) است.
گروه آموزش
افزودن دیدگاه