خشک‌کردن انگور برای تولید کشمش در استان قزوین؛یک کسب وکار قدیمی

کسب‌وکارهای نوپا:خشک‌کردن انگور برای تولید کشمش در استان قزوین؛یک کسب وکار قدیمی است وهمه ساله در فصل پاییز در مناطق مختلف این استان؛ از جمله در تاکستان برگزار می شود.سابقه کشت انگور و تولید کشمش در ایران به بیش از ۲۵۰۰ سال بازمی‌گردد. شواهد باستان‌شناسی از تپه‌های مارلیک، شوش و پاسارگاد، پرورش انگور را در دوران هخامنشی و ساسانی تأیید می‌کنند.خشک‌کردن انگور از دوران باستان به‌عنوان راهحلی برای نگهداری محصول فاسدشدنی در فصول سرد شکل گرفت و در منطقة قزوین، این مراسم هر سال در اواخر شهریور و مهرماه آغاز می‌شود.نام خود شهر تاکستان از واژه «تاک» (انگور) گرفته شده و قدمت شهر به حدود ۷۰۰۰ سال تخمین زده می‌شود. تاکستان از دیرباز قطب تولید انگور و کشمش در فلات مرکزی ایران بوده است.

در منطقه قزوین (به‌ویژه تاکستان)، چهارمرحله اصلی برای خشک‌کردن انگور رایج است.مرحله اول خوشه‌های انگور را روی سطح بام خانه ها ، حیاط خانه‌ها یا بر روی کاغذ در معرض نور مستقیم آفتاب پهن می‌کنند. هر ۲–۳ روز زیر و رو می‌شودمرحله دوم؛خوشه‌ها را در سایه دیوارها، ایوان‌ها یا خانه‌های باغ (خان‌ها) با دیوارهای سوراخ‌دار آویزان یا روی توری پهن می‌کنند تا جریان هوا عبور کند.مرحله سوم ابتدا انگورها را در محلول تیزآب (آب + کربنات پتاسیم + روغن) فرو می‌برند تا پوسته شفاف شود و سپس در آفتاب یا سایه می‌خشکانند.مرحله آخر؛پس از خشک‌شدن اولیه، کشمش را چند ساعت در معرض دود گوگرد قرار می‌دهند.

در روستاهای تاکستان، شال، اسفرورین و آبیک، در مهرماه، بامهای خانه‌ها و حیاط‌ها پر از خوشه‌های انگور آویزان یا پهن‌شده روی پارچه‌های نخی، کیسه‌های پلاستیکی یا مستقیماً روی سقف‌های گلی و سیمانی می‌شود. این سنت که «بوته‌کشی» یا «انگورچینی» نامیده می‌شود، مراسمی خانوادگی و جمعی است که زنان و کودکان نیز در آن مشارکت دارند.

بیش از ۳۰ کارخانه کشمش در تاکستان فعال‌اند (بوجاری، سورتینگ لیزری، بسته‌بندی) تخصص اصلی منطقه: کشمش پلویی (بی‌دانه، بدون هسته) — هم آفتابی و هم تیزابی حدود ۷۰ درصد انگور تولیدی منطقه به کشمش تبدیل می‌شود و فقط ۳۰٪ مصرف خوراکی تازه رایج است.

صادرات این کحصول به روسیه، گرجستان، ارمنستان، ترکیه، عراق، الجزایر، کنیا، کویت، عربستان، اوکراین و چین؛است.در واقع ایران جزو سه صادرکننده برتر کشمش در جهان است و تاکستان سهم عمده‌ای در این صادرات دارد .کشمش تیزابی و طلایی بیشتر برای صادرات؛ کشمش آفتابی پلویی بیشتر برای بازار داخلی است.

مراسم پاییزی خشک‌کردن انگور در قزوین، فعالیتی ریشه‌دار با پیشینه‌ای هزاره‌ای است که عمدتاً در شهرستان تاکستان و روستاهای پیرامون آن متمرکز بوده و با بهره‌گیری از آب‌وهوای نیمه‌خشک کوهستانی، آفتاب فراوان پاییز و بادهای محلی، صورت می‌گیرد. پهن‌کردن خوشه‌های انگور بر بGAMها، حیاط‌ها و سقف‌ها، مشهدی مأنوس از زندگی روستایی قزوین است که ضمن حفظ سنت‌های فرهنگی، حدود ۳۰ کارخانه فرآوری را تغذیه کرده و سالانه ارزآوری قابل‌توجهی از طریق صادرات به بیش از ۱۰ کشور ایجاد می‌کند.

اما متاسفانه در سالهای اخیر مشکلات متعددی به این کسب و کار ضربه زده است.اولنبود نظارت قیمتی: نوسانات شدید قیمت در بازار داخلی و صادراتی.دوم؛ کاهش نیروی کار: در گذشته همه ساکنان تاکستان در تولید کشمش فعالیت داشتند؛ اکنون این میزان به حدود یک‌سوم جمعیت رسیده است.سوم؛ رقابت جهانی: افزایش رقابت از سوی تولیدکنندگان دیگر (مثل کاشمر، ملایر و کشورهای مدیترانه‌ای).چهارم؛ خشکسالی: کاهش منابع آبی و افت سطح آب‌های زیرزمینی، تهدیدی جدی برای پایداری باغ‌هاست.

گروه کسب و کار

  • هنوز نظری ندارید.
  • افزودن دیدگاه