کسبوکارهای نوپا:توزیع فضایی گردشگری سلامت در ایران همگن نیست و بر اساس زیرساختهای تخصصی، جاذبههای مکمل (زیارتی/سیاحتی) و نزدیکی به مرزها شکل گرفته است. درک این جغرافیا برای هر کسبوکاری که قصد ورود به این بازار را دارد، حیاتی است.
۲.۱. مشهد: ابرقدرت زیارتی-درمانی شمال شرق
مشهد مقدس به دلیل میزبانی از بارگاه ملکوتی امام رضا (ع)، بزرگترین کانون جذب گردشگر سلامت در ایران است. مدل توسعه گردشگری سلامت در مشهد، مدلی ترکیبی (Hybrid) است که در آن انگیزه زیارت با نیاز به درمان گره خورده است.
- تحلیل بازار: بیشترین حجم بیماران مشهد را شیعیان عراق، بحرین، کویت، عربستان سعودی و پاکستان تشکیل میدهند. همچنین به دلیل نزدیکی به مرز، بیماران زیادی از ترکمنستان و افغانستان به این شهر مراجعه میکنند.
- زیرساختهای کلیدی: مشهد دارای یکی از پیشرفتهترین شبکههای بیمارستانی کشور است. “بیمارستان فوق تخصصی رضوی” به عنوان نگین این شبکه، با استانداردهای هتلی و تجهیزات پزشکی هستهای، مقصدی جذاب برای بیماران متمول است. علاوه بر این، کلینیکهای متعدد چشمپزشکی، پوست و مو و دندانپزشکی در خیابانهای احمدآباد و کوهسنگی، اکوسیستمی متراکم از خدمات سرپایی را شکل دادهاند.
۲.۲. تهران: پایتخت تخصصی و مقصدی برای کیسهای پیچیده
اگر مشهد قطب کمی (تعداد بالا) گردشگری سلامت است، تهران قطب کیفی آن محسوب میشود. پیچیدهترین جراحیهای مغز و اعصاب، پیوند اعضا، درمانهای پیشرفته سرطان و جراحیهای فوق سنگین قلب در تهران انجام میشود.
- تحلیل بازار: مخاطبان تهران اغلب بیمارانی هستند که “کیفیت” اولویت اول آنهاست. این شامل ایرانیان مقیم خارج (آمریکا، کانادا، اروپا) است که برای دریافت خدمات دندانپزشکی و زیبایی با یکدهم قیمت به ایران میآیند، و همچنین بیماران عراقی و آذربایجانی که پروندههای پزشکی پیچیده دارند.
- مراکز شاخص: بیمارستانهای خصوصی درجه یک مانند نیکان، عرفان، کسری و همچنین مراکز تحقیقاتی مانند پژوهشگاه رویان (درمان ناباروری) برندهای معتبر تهران هستند.
- مزیت رقابتی: حضور برترین اساتید دانشگاههای علوم پزشکی و دسترسی به جدیدترین تکنولوژیهای تشخیصی (PET Scan و…) که در شهرستانها کمتر یافت میشود.
۲.۳. شیراز: میراث پزشکی و قطب پیوند خاورمیانه
شیراز نه تنها پایتخت فرهنگی ایران، بلکه قطب بیرقیب پزشکی در جنوب کشور است. آوازه پزشکان شیرازی از دیرباز در کشورهای حاشیه خلیج فارس پیچیده است.
- تخصصهای محوری: شیراز به عنوان “قطب پیوند کبد” در خاورمیانه شناخته میشود (بیمارستان نمازی و ابوعلی سینا). همچنین، چشمپزشکی (کلینیکهای دکتر خدادوست) شهرتی جهانی دارد. کاشت مو و دندانپزشکی نیز از دیگر خدمات پرتقاضا در این شهر است.
- تحلیل بازار: بیماران عمانی، قطری و اماراتی به دلیل پروازهای مستقیم و قرابت فرهنگی، شیراز را به تهران ترجیح میدهند. وجود زیرساختهای گردشگری تفریحی قوی در شیراز، طول مدت اقامت بیماران و همراهانشان را افزایش داده و درآمدزایی جانبی بالایی ایجاد میکند.
۲.۴. یزد: قطب درمان ناباروری با رویکرد مقرونبهصرفه
یزد نمونهای موفق از برندسازی تخصصی در گردشگری سلامت است. این شهر توانسته است خود را به عنوان “قطب درمان ناباروری” در منطقه معرفی کند.
- مزیت رقابتی: نرخ موفقیت بالای درمانهای IVF در مرکز ناباروری یزد، همتراز با مراکز اروپایی است، اما هزینهها به مراتب پایینتر است. علاوه بر این، بافت سنتی و آرامش شهر یزد، به لحاظ روانی برای زوجهایی که تحت استرس درمان ناباروری هستند، بسیار مناسب است.
- مخاطبان: زوجهای عراقی و افغانستانی بخش عمدهای از مراجعین یزد را تشکیل میدهند.
۲.۵. قطبهای نوظهور: اردبیل، اهواز و رشت
- اردبیل و سرعین: با تمرکز بر “گردشگری تندرستی” (Wellness Tourism) و آبدرمانی، پتانسیل جذب گردشگران از آذربایجان و ترکیه را دارد.
- اهواز: به دلیل هممرزی با بصره و جنوب عراق، مقصد اول برای درمانهای فوری و جراحیهای عمومی است. با این حال، چالشهای زیرساختی و گرمای هوا موانعی برای توسعه بیشتر هستند.
- رشت و شمال کشور: مقصدی جذاب برای جراحیهای زیبایی (به ویژه بینی) و کاشت مو برای گردشگرانی که به دنبال ترکیب درمان با طبیعتگردی هستند.
گروه کسب وکار
افزودن دیدگاه